{"id":197,"date":"2006-03-06T00:00:02","date_gmt":"2006-03-06T00:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/Hs\/?p=197"},"modified":"2020-11-06T07:37:43","modified_gmt":"2020-11-06T07:37:43","slug":"gelismekte-olan-ulkelerde-enerjide-teknolojik-birdirbir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/gelismekte-olan-ulkelerde-enerjide-teknolojik-birdirbir\/","title":{"rendered":"Geli\u015fmekte Olan \u00dclkelerde Enerjide Teknolojik \u201cBirdirbir\u201d"},"content":{"rendered":"

Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin D\u00fcnyan\u0131n birincil enerji t\u00fcketimindeki pay\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 % 30 civar\u0131ndad\u0131r. H\u0131zl\u0131 ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, geleneksel yak\u0131tlar\u0131n giderek modern yak\u0131tlar\u0131n yerini almas\u0131yla, bu \u00fclkelerin gerek k\u00fcresel enerji gerekse petrol t\u00fcketimindeki pay\u0131 inan\u0131lmaz bir h\u0131zla artmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 enerji ajans\u0131n\u0131n tahminlerine g\u00f6re, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin k\u00fcresel enerji t\u00fcketimindeki pay\u0131 2030 y\u0131l\u0131na kadar OECD \u00dclkeleri pay\u0131na eri\u015fecektir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 30 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde k\u00fcresel birincil enerji ve petrol t\u00fcketiminde meydana gelecek art\u0131\u015f\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te ikisinden bu \u00fclkeler sorumlu olacakt\u0131r. Bu durum, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin k\u00fcresel enerji piyasas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra enerji ile ilgili \u00e7evresel sorunlar\u0131n da ba\u015f akt\u00f6rleri aras\u0131nda yer alaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Tarihsel geli\u015fim itibar\u0131yle de\u011ferlendirildi\u011finde, ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 ve enerji ve do\u011fal kaynak t\u00fcketimindeki art\u0131\u015fla yak\u0131ndan ili\u015fkili oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131 ile ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak giderek b\u00fcy\u00fcyen \u00e7evre \u00fczerindeki olumsuz etkilerin e\u015fli\u011finde seyretti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. E\u011fer bu ili\u015fki gelecekte de ayn\u0131 \u015fekilde devam edecek olursa, etkileri insan t\u00fcr\u00fc i\u00e7in felakete yol a\u00e7acak d\u00fczeye eri\u015fecektir. \u00c7evre kirlili\u011fi d\u00fczeyinin eko-sistemin absorlama kapasitesini a\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair belirtiler \u00e7oktan g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma bunun en ciddi \u00f6rne\u011fidir, ancak ba\u015fka \u00e7evresel sorunlar da vard\u0131r: Kirlilik d\u00fczeyindeki a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131\u015f (hava, su, toprak kirlili\u011fi), biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131, toprak bozulmas\u0131, ormans\u0131zla\u015fma, azalan su kaynaklar\u0131 ve \u00e7\u00f6ken bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemezli\u011fin di\u011fer ekolojik belirtileridir.<\/span><\/p>\n

Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin de geli\u015fme s\u00fcrecinde sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerle ayn\u0131 yolu izlemeleri halinde ba\u015fta k\u00fcresel \u0131s\u0131nma olmak \u00fczere \u00e7evresel sorunlar\u0131n \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fcyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ilgili uluslararas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde en zor ve karma\u015f\u0131k sorunlardan birisi, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin emisyonlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131racak \u00f6nlemler almaya ikna edilmesidir. Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sorununun ba\u015fl\u0131ca sorumlular\u0131 oldu\u011funu ve bu nedenle emisyonun azalt\u0131lmas\u0131 ile ilgili sorumlulu\u011fu bu \u00fclkelerin \u00fcstlenmesi gerekti\u011fini hakl\u0131 olarak ifade etmektedirler. Ancak, sorunun k\u00fcresel do\u011fas\u0131 nedeniyle yaln\u0131zca sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin de\u011fil geli\u015fmekte olan \u00fclkelerinde k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ile ilgili \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmalar\u0131 zorunlu g\u00f6z\u00fckmektedir. G\u00f6r\u00fcnen odur ki, sadece sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmas\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in art\u0131k yeterli olmayacakt\u0131r. Ekosistemin tolerans s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7oktan a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkeler k\u00fcresel emisyonlar\u0131n\u0131 yar\u0131ya indirseler dahi, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler emisyonlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00f6nlemler almaks\u0131z\u0131n geli\u015fmelerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri takdirde yine de\u011fi\u015fen bir \u015fey olmayacakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu zorlay\u0131c\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin eri\u015febildikleri k\u0131s\u0131tl\u0131 finans kaynaklar\u0131 ile hangi enerji teknolojilerine yat\u0131r\u0131m yapacaklar\u0131n\u0131 ve bu teknolojiyi kullanmak ve muhafaza etmek i\u00e7in varolan kapasitelerini nas\u0131l kullanacaklar\u0131 hususunda son derece dikkatli karar vermeleri gereklidir. Bu \u00fclkelerin enerji stratejileri ile ilgili olarak, son y\u0131llarda enerjide teknolojik \u201cbirdirbir\u201d (leapfrogging) olarak ifade edebilece\u011fimiz bir kavram geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu kavram \u015funu ifade etmektedir: Sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin teknolojik ve kurumsal altyap\u0131lar\u0131 daha \u00f6nce geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in karbon ekonomisine kilitlenmi\u015ftir. Ancak geli\u015fmekte olan \u00fclkeler hen\u00fcz enerji ile ilgili alt yap\u0131lar\u0131n\u0131 tamamlamad\u0131klar\u0131ndan, bu ge\u00e7 kalm\u0131\u015fl\u0131k hali teorik olarak bu \u00fclkelere do\u011frudan daha \u00fcst\u00fcn \u00e7evre dostu teknolojilere s\u0131\u00e7rama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sunmaktad\u0131r. Bu hipotez, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin do\u011frudan en geli\u015fmi\u015f temiz enerji teknolojilerine s\u0131\u00e7rayarak sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin yakaland\u0131\u011f\u0131 bu karbona kilitlenme durumunun s\u0131n\u0131rland\u0131rabilece\u011fini ileri s\u00fcrmektedir. Sanayile\u015fme s\u00fcrecini hen\u00fcz tamamlamam\u0131\u015f bu \u00fclkeler, eski teknolojilere yap\u0131lm\u0131\u015f sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerde oldu\u011fu kadar b\u00fcy\u00fck ve dolay\u0131s\u0131yla o derece ba\u011flay\u0131c\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, gelecekteki yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 en son teknolojilere y\u00f6nlendirilerek geli\u015fmenin baz\u0131 a\u015famalar\u0131n\u0131 by-pass edilebilir ve son teknolojik geli\u015fmelerin sa\u011flayaca\u011f\u0131 avantajlar\u0131ndan faydalanarak bu geri kalma halini avantaja \u00e7evirebilirler. Literat\u00fcrde teknolojik \u201cbirdirbir\u201d olarak nitelendirilen bu teknolojik s\u0131\u00e7rama, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin yapt\u0131klar\u0131 hatalar\u0131 tekrarlamas\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilir ve dikkatli strateji ve politikalar izlendi\u011fi takdirde bunun \u00e7evresel faydalar\u0131 kadar finansal ve sosyal faydalar\u0131 da olabilir. Ancak geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde, daha verimli ve \u00e7evreye duyarl\u0131 teknolojilere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle varolan \u00f6nemli engellerin a\u015f\u0131lmas\u0131 zorunludur. \u00dclke ko\u015fullar\u0131na en uygun teknolojilerin se\u00e7ilmesini, transferini, yerel gereksinimlere g\u00f6re adaptasyonunu ve geli\u015ftirilmesini sa\u011flayacak insan kaynaklar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bilimsel kurumlar\u0131n ve di\u011fer alt yap\u0131 eksikliklerinin yan\u0131s\u0131ra finansman eksikli\u011fi gibi sorunlar optimum alt\u0131 se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131na neden olabilir. Bu nedenle, \u00f6ncelikle bu eksiklikleri giderecek stratejilerin belirlenmesi ve buna uygun politikalar \u00fcretilmesi zorunludur. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma sorunundaki paylar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin geli\u015fmekte olan \u00fclkelere \u00f6nerilen bu teknolojik s\u0131\u00e7raman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in teknoloji transferinin sa\u011flanmas\u0131nda bilimsel, teknik ve finans deste\u011fi sa\u011flanmas\u0131 hususunda \u00f6nemli sorumluluklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Aksi halde bu s\u0131\u00e7rama i\u00e7in gereken teknolojik yetene\u011fe ve finansmana sahip olmayan geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmesi olas\u0131 g\u00f6z\u00fckmemektedir. B\u00f6yle bir i\u015fbirli\u011fi gelecekteki enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde temiz enerji teknolojilerin geli\u015fmesini de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zland\u0131racakt\u0131r. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele, ancak geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin makul ve adil bir sorumluluk payla\u015f\u0131m\u0131 ve yard\u0131mla\u015fmas\u0131 ile olas\u0131d\u0131r. \u0130nsan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn gelece\u011fi bu uzla\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

H. SAYGIN<\/span><\/strong>, \u201cENERJ\u0130POL\u0130T\u0130K<\/span><\/strong> : Geli\u015fmekte Olan \u00dclkelerde Enerjide Teknolojik Birdirbir\u201d, Enerji<\/strong>, Y\u0131l: 11, Say\u0131: 3, Sayfa: 25 (Mart 2006<\/span><\/strong>).<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin D\u00fcnyan\u0131n birincil enerji t\u00fcketimindeki pay\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 % 30 civar\u0131ndad\u0131r. H\u0131zl\u0131 ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, geleneksel yak\u0131tlar\u0131n giderek modern yak\u0131tlar\u0131n yerini almas\u0131yla, bu \u00fclkelerin gerek k\u00fcresel enerji gerekse petrol t\u00fcketimindeki pay\u0131 inan\u0131lmaz bir h\u0131zla artmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 enerji ajans\u0131n\u0131n tahminlerine g\u00f6re, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin k\u00fcresel enerji t\u00fcketimindeki pay\u0131 2030 y\u0131l\u0131na … <\/p>\n

Continue reading “Geli\u015fmekte Olan \u00dclkelerde Enerjide Teknolojik \u201cBirdirbir\u201d”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":294,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":524,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197\/revisions\/524"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}