{"id":203,"date":"2006-01-06T00:00:55","date_gmt":"2006-01-06T00:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/Hs\/?p=203"},"modified":"2020-11-06T07:39:34","modified_gmt":"2020-11-06T07:39:34","slug":"kuresel-isinma-ile-mucadelede-sifir-yayim-teknolojileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/kuresel-isinma-ile-mucadelede-sifir-yayim-teknolojileri\/","title":{"rendered":"K\u00fcresel Is\u0131nma \u0130le M\u00fccadelede S\u0131f\u0131r Yay\u0131m Teknolojileri"},"content":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, y\u0131lda 29 milyar ton CO2 insan etkinlikleri ile atmosfere sal\u0131nmakta ve bu miktar\u0131n \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde 2050\u2019de y\u0131lda 50 milyar tonu a\u015farak iki kat\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Oysa bilim adamlar\u0131, atmosferdeki CO2 d\u00fczeyinin 550 ppm civar\u0131nda stabilize edilmesi gerekti\u011fi konusunda fikir birli\u011fine varm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki CO2 seviyesinin yar\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Atmosferdeki CO2 d\u00fczeyinin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u00fczy\u0131lda acil teknolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin geli\u015ftirilmesini ve uygulamaya konulmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. B\u00fcy\u00fcmeye devam eden bir k\u00fcresel ekonomi ile, D\u00fcnyan\u0131n enerji gereksiniminin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde oldu\u011fu gibi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen gelecekte de a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u00f6nemli miktarda CO2 \u00fcreten fosil yak\u0131tlardan sa\u011flanaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fine kar\u015f\u0131n k\u00fcresel yay\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu, olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir problem ve zor bir g\u00f6rev olarak belirmi\u015ftir. Hen\u00fcz hi\u00e7 birisi bu karma\u015f\u0131k sorun ile tek ba\u015f\u0131na ba\u015fa \u00e7\u0131kabilecek g\u00fc\u00e7te olmad\u0131\u011f\u0131ndan, farkl\u0131 stratejileri k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ile m\u00fccadele verimini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in optimum bir kombinasyonla kullan\u0131larak m\u00fccadele edilmesi zorunludur. Daha \u00f6nceki yaz\u0131larda, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ile m\u00fccadelenin en \u00f6nemli ara\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda yer alan ve k\u00fcresel yay\u0131m\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra enerji ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve arz g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131lar\u0131 nedeniyle de \u00e7a\u011fda\u015f enerji politikalar\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez unsurlar\u0131ndan olan enerjinin rasyonel kullan\u0131m\u0131 ve enerji verimlili\u011finin sa\u011flanmas\u0131 yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen enerji tasasurrufu ve yenilenebilir enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin stratejiler irdelenmi\u015fti. Fosil yak\u0131tlar\u0131n yanmas\u0131ndan kaynaklanan CO2\u2019in yakalanarak hemen ya da daha sonra kullan\u0131lmak \u00fczere depolanmas\u0131na dayanan s\u0131f\u0131r yay\u0131m teknolojilerinin geli\u015ftirilmesi, bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin g\u00fcndeminde yer alan di\u011fer \u00f6nemli m\u00fccadele y\u00f6ntemlerden birisidir.
\nK\u00fcresel nitelikte bir sorun olan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00fcrecini ilerleten antropojenik gazlar\u0131n \u00e7o\u011fu ve bunlar aras\u0131nda en etkilisi olan CO2 esas olarak fosil yak\u0131tlar\u0131n yanmas\u0131 ile \u00fcretilmektedir. D\u00fcnyan\u0131n ticari enerji gereksiniminin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc (% 85) halen fosil yak\u0131tlar taraf\u0131ndan sa\u011flamaktad\u0131r ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclen gelecekte bu durum ayn\u0131 kalacakt\u0131r. Bu nedenle, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en \u00f6nemli bilimsel ve politik sorunlar\u0131ndan biri haline gelen CO2 yay\u0131m\u0131 ve bunun iklim \u00fczerindeki olumsuz etkileri ile m\u00fccadele g\u00fcndeminde, fosil yak\u0131tl\u0131 s\u0131f\u0131r yay\u0131m teknolojilerine ili\u015fkin stratejilerin geli\u015ftirilmesi \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Bu kavram ile, fosil yak\u0131tlar taraf\u0131ndan \u00fcretilen t\u00fcm konvansiyonel kirleticiler elimine edilerek CO2 yakalanmakta ve depolanarak atmosfere sal\u0131nmas\u0131 \u00f6nlenmektedir. Ticari ve end\u00fcstriyel uygulamalardan kaynaklanan CO2\u2019in yakalanmas\u0131 ve ard\u0131ndan jeolojik formasyonlarda depolanmas\u0131 emisyon seviyesinde \u00f6nemli bir azalman\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda etkin stratejilerden biri olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu strateji, CO2 yakalama ve depolama teknolojilerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, uygun zorunlu standartlar\u0131n ve yay\u0131m fiyatland\u0131rma mekanizmalar\u0131n\u0131n girdilenmesini gerektirmektedir.<\/span><\/p>\n

Sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin \u00e7o\u011funda, sanayiler \u00e7evreye b\u0131rakt\u0131klar\u0131 at\u0131k miktar\u0131na ve bunlar\u0131n idaresine ili\u015fkin kat\u0131 standartlara tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak fosil enerji sekt\u00f6r\u00fc paradoksal olarak bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalarak \u00fcretti\u011fi CO2 miktar\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle atmosfere b\u0131rakmaktad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n CO2 yay\u0131m\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k % 30 \u2019undan sorumlu olan bu b\u00fcy\u00fck end\u00fcstrileri yeniden kazan\u0131m tesislerini kurmaya te\u015fvik etmek makul ve etkin \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biri olarak g\u00f6z\u00fckmektedir. Yakalanan CO2 faydal\u0131 ama\u00e7larla kullan\u0131lmak \u00fczere uzun s\u00fcreli olarak depolanabilmekte ya da ba\u015fka formlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek do\u011frudan kullan\u0131labilmektedir. En \u00f6nemli kullan\u0131m se\u00e7eneklerinden birisi, yakalanan CO2\u2019in boru hatlar\u0131 ile iletilerek petrol, k\u00f6m\u00fcr ve gaz yataklar\u0131 gibi jeolojik olu\u015fumlara enjeksiyonudur. D\u00fcnya genelinde, bu y\u00f6ntemle y\u0131lda 10000 milyar ton CO2 depolama potansiyeli bulunmaktad\u0131r. Petrol yataklar\u0131na bas\u0131lan CO2, ham petrolle kar\u0131\u015farak kabarmas\u0131n\u0131 ve daha viskoz hale gelerek petrol kuyular\u0131na do\u011fru s\u00fcp\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flamaktad\u0131r. K\u00f6m\u00fcr yataklar\u0131na enjekte edilen CO2, k\u00f6m\u00fcr taraf\u0131ndan adsorblanarak enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lan metan gaz\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Do\u011fal gaz yataklar\u0131na enjeksiyon, derinlerdeki gaz\u0131n CO2 ile yer de\u011fi\u015ftirerek y\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Petrol ve k\u00f6m\u00fcr yataklar\u0131na CO2 enjeksiyonu ticari olarak kullan\u0131ma girmi\u015f olup, Amerikadaki petrol yataklar\u0131na y\u0131lda 2 milyon ton CO2 enjekte edilmektedir. Gaz yataklar\u0131na enjeksiyon hen\u00fcz ticari olarak kullan\u0131lm\u0131yorsa da, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ile teknik fizibilitesi kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. CO2 yakalama teknolojilerinin ba\u015fl\u0131ca fosil enerji \u00fcretim merkezlerine yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, sal\u0131n\u0131m\u0131 y\u0131lda bir ka\u00e7 milyar ton civar\u0131nda azaltacak \u00f6nemli bir potansiyel te\u015fkil etmektedir. D\u00fcnyan\u0131n enerji gereksiniminde fosil yak\u0131tlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 pay\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ve yeni enerji sistemlerinin piyasaya n\u00fcfuziyeti i\u00e7in zamana gereksinim oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, CO2 yakalama ve tutuklama yay\u0131m sorununa katk\u0131da bulunabilecek etkin \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biri olarak g\u00f6z\u00fckmektedir. Ayr\u0131ca uzun d\u00f6nemde CO2 tutuklama D\u00fcnyan\u0131n elde edilebilen enerji kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan geni\u015f petrol ve gaz rezervlerinin daha etkin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in olanak sa\u011flayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

H. SAYGIN<\/span><\/strong>, \u201cENERJ\u0130POL\u0130T\u0130K: K\u00fcresel Is\u0131nma ile M\u00fccadelede S\u0131f\u0131r Yay\u0131m Teknolojileri<\/span><\/strong>\u201d, Enerji, Y\u0131l: 11, Say\u0131: 1, Sayfa: 27 (Ocak <\/span>2006<\/span><\/strong>).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, y\u0131lda 29 milyar ton CO2 insan etkinlikleri ile atmosfere sal\u0131nmakta ve bu miktar\u0131n \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde 2050\u2019de y\u0131lda 50 milyar tonu a\u015farak iki kat\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Oysa bilim adamlar\u0131, atmosferdeki CO2 d\u00fczeyinin 550 ppm civar\u0131nda stabilize edilmesi gerekti\u011fi konusunda fikir birli\u011fine varm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki CO2 seviyesinin yar\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Atmosferdeki CO2 d\u00fczeyinin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde … <\/p>\n

Continue reading “K\u00fcresel Is\u0131nma \u0130le M\u00fccadelede S\u0131f\u0131r Yay\u0131m Teknolojileri”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":289,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":526,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions\/526"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansaygin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}